De snelle groei van de Nederlandse chipindustrie is voor een belangrijk deel een verhaal van machinebouw. De sector behaalde in 2025 een halfgeleidergerelateerde omzet van 45,6 miljard euro, ruim twee keer zoveel als in 2019. Een groot deel van de Nederlandse positie in de chipmarkt zit niet in de productie van chips zelf, maar in de machines, onderdelen en technologie waarmee chips worden gemaakt.
Foto: LN / Unsplash.com
Dat blijkt uit voorlopige cijfers waarmee het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) de Nederlandse halfgeleidersector in kaart hebben gebracht. Onder de ruim driehonderd bedrijven die in het overzicht zijn meegenomen, bevinden zich naast chipbedrijven ook fabrikanten van productiemachines en hun toeleveranciers.
Keten van leveranciers
Nederland speelt internationaal een grote rol. Rond grote machinebouwers is een omvangrijke keten ontstaan van gespecialiseerde leveranciers, die bijvoorbeeld onderdelen, modules en mechatronische systemen produceren die uiteindelijk in chipmachines terechtkomen. Daarmee reikt de economische betekenis van de chipsector veel verder dan bedrijven die direct als halfgeleiderproducent worden gezien. Ook verspaners, plaatbewerkers, systeemleveranciers en producenten van precisiecomponenten profiteren van investeringen in nieuwe chipfabrieken en productiecapaciteit.
Omzet verdubbeld
De omzet van de onderzochte bedrijven die terug te leiden is tot halfgeleiders, steeg van 21,3 miljard euro in 2019 naar 45,6 miljard euro in 2025. Dat komt neer op een gemiddelde jaarlijkse groei van ongeveer 14 procent. Slechts ongeveer 400 miljoen euro van de omzetgroei kwam van bedrijven die gedurende deze periode nieuw tot de onderzochte groep gingen behoren. Het grootste deel van de stijging vond dus plaats bij bedrijven die al in de sector actief waren.
De cijfers van het CBS zijn voorlopig. De methode waarmee wordt bepaald welk deel van de activiteiten van bedrijven specifiek aan de halfgeleiderindustrie kan worden toegeschreven, wordt later verder ontwikkeld.
